Dünyada İlkler

Dünyada İlkler

15 Temmuz 2018 0 Yazar: Halit AŞKIN

Herkese merhaba değerli okurlar bugün sizlerle Dünyada İlkler başlıklı yazımız ile beraberim umarım bu yazımızdaki bilgiler siz değerli okurlarıma bir fayda sağlar.

İLK ÜNİVERSİTE

Dünyada ilk üniversite Abbasiler zamanında Bağdat’ta kurulmuştur. İlk üniversite, Emeviler tarafından Fas’ın Fez şehrinde kurulan Keyruvan Üniversitesidir. Bu üniversite yaklaşık olarak 859 yılında kurulmuştur ve günümüzde hala eğitim ve öğretim hayatına devam etmektedir.

Keyruvan Üniversitesi

Batı’da ise üniversiteler İslam medeniyetinin Avrupa’ya girmesiyle başlar. Fas, Kurtuba ve Gırnata üniver­siteleri, ilim ve fennin,  kilise ve piskoposların etkisindeki öğretim üyeleri olan okullara girmesine vesile olarak, yalnızca hukuktan ibaret olan öğretim dalına tıp, astronomi, ilahiyat ve benzerlerinin de eklenmesini sağladı.

Nazimiye Medresesi

Bağdat’taki Nazimiye Medresesi(1065), Osmanlılar’daki ilk üniversite olan İznik Medresesi (1331) gibi örneklerle de Selçuklular ve Osmanlılar Döneml’nde hızla gelişen medrese müessesesi Tanzimata kadar fen derslerinde de söz sahibiydi. Daha sonraları (1863) Darül-Fünun adı altında teşkilatlanan bu yüksek eğitim öğretim müessesesi çeşitli safhalardan sonra 1933 yılında İstanbul Üniversitesi olarak yeniden düzenlendi.

Bologna Üniversitesi

Batı’da Bologna, Pavia, Revenna ve Paris adları altında gelişmeye başlayan ilk üniversiteler uzun süre piskoposların kontrolünde kalmaya devam etti. Buna takiben papalığa bağlı olmayan İngiliz Oxford ve Cambridge üniversitelerinden sonra XIV. Yüzyıla kadar Avrupa şehirlerinde üniversiteler kuruldu.

İLK TELEVİZYON

İlk Televizyon Baird TV

XXI. yüzyılın vazgeçilmez aletlerinden biri olan televiz­yonun tarihi, İskoç mucit John Logie Baird’in keşfiyle baş­ladı. Baird, XXI. yüzyılda insanları saatlerce karşısında oturabilen televizyonun babasıydı. . İskoçya’da Krali­yet Teknik Koleji’nde elektrik dersleri alan Baird. Glasgow Üniversitesi’nde elektrik mühendisliği okudu. Birinci Dünya Savaşı sırasında eğitimine ara veren mu­cit, savaş sonrasında 1922’de memleketi Sussex’e geri dönerek tamirciliğe başladı ve 50 yıldır düşlediği televizyon icadı üzerinde yoğunlaşma fırsatı verdi. .

Parası olmadığı için ilk televizyo­nunu bir lavabo ve bir çay tenekesiyle yapan Baird, bir son­raki denemesinde projeksiyon lambasını bisküvi kutusuyla kaplayıp basit bir düzenek geliştirdi ve düzeneğe kullanıl­mış lenslerle devrelerden tarama diskler ekledi. Baird’in icat ettiği bu düzenek, tahta çubuklar arasına nakış iğneleri ve balmumuyla tutturulan bir cihaz olarak TV’nin dedesi ka­bul edildi. Çalışmalarını bundan sonra da sürdüren mucit, 1925’de hayal ettiği gibi, “Stokey Bili” adını verdiği ilk ilkel televizyonda görüntü transmisyonunu da gerçekleştirmeyi basardı.

İLK RADYO

İlk Radyo

İtalyan mucit Guglielmo Marconi radyoyu icat eden kişi olarak kayıtlara geçmiştir. Ancak radyonun kendi icadı oldu­ğunu iddia eden birçok kişi ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında  Nikolai Tesla, Olive Lodge’de bulunmaktadır. Daha sonra Popov, Lodge ve Marconi, Edward Branly’nin bulduğu Branly Tüpü adı verilen ve radyo dalgalarını saptamak için kullanılan bir cihazı geliştirmeye çalışıyorlardı.

İlk Radyo Yayını

1890 yılında başlayan bu geliştirme çabaları 1895 yılında Marconi ve Popov’un birbirlerinden habersiz bir şekilde geliştirmeleri ile sonlanır. 1896 yılında ise İlk defa Popov tarafından ‘Heinrich Hertz’ ismi Mors alfabesi kullanılarak anlaşır bir şekilde iletildi. İtalya’da aradığı desteği bir türlü alarnayan Marconi sonunda İngiltere’ye gitti ve burada ilk radyonun patentini aldı ve radyonun mucidi olarak tarihe geçmiş oldu.

İLK BİLGİSAYAR

Bilgisayar Olarak Kullanılan Hesap Makinesi

Kaynaklara göre 1642 yılında Blaise Pascal’ın yaptığı hesap makinesi bilgisayar olarak geçmektedir. Fakat bu hesap makinesi sadece toplama ve çıkarma yapabiliyordu.Daha sonra 1671 yılında Alman bilim adamı Gottfreid wilhelm von Leibniz bu hesap makinesini geliştirmeye başlamış ve 1694 yılında ilk dört işlem yapabilen bilgisayarı icat yetmiştir. Fakat daha ilk bilgisayar öncesinde en büyük gelişmeyi Howard Hathaway Aiken 1937 yılında göstermiş, Logaritma ve trigonometri çözebilen ve eskisine göre daha uzun işlemler yapabilen bir hesap makinesi yapmıştır.

İlk RAM’li Bilgisayar

Dünya Savaşı sırasında orduların çok daha hızlı işlem yapabilen bilgisayarlara ihtiyaç duyması üzerine J. Presper Eckert ve John W. Mauchly’nin ekibi ilk elektron tüplü ve günümüzde hâlâ kullanılmakta olduğumuz RAM li bilgisayarı yapmıştır. Bu bilgisayarın büyüklüğü bir ev kadardı ve saatte yaklaşık 180 kW enerji harcıyordu. Bu bilgisayarların geliştirilip satılması ise 1952 yılında başlamıştır.

İLK METRO

İlk Metro Hattı

Metro fikri ilk kez 1846 yılında Metropolitan Demir-yollarını incelemekle görevli komisyonun üyelerinden Charles Pearson’ın kafasında oluştu. 1853 yılında bu amacı gerçekleştirmek üzere North Metropolitan Railway Co. adlı şirket kuruldu. Mali güçlükler nedeniyle çok zaman yitirildi. ilk hattın yapımına 1860 yılının Ocak ayında, Londra’da, Euston Square’de başlanabildi. 4 mil uzunluğundaki ilk hat, 10 Ocak 1863 günü saat 06.00’da hizmete girdi. Metroda kullanılan ilk elektrikli tren İse 4 Kasım 1890 tarihinde, Londra’da kent merkezi ile South London’ı birbirine bağlayan hatta hizmete girdi. Elektrikli metronun halka açılışı ise, 18 Aralık 1890 günü yapıldı.

İLK TELEFON

İlk Telefon

Alexander Graham Bell (3 Mart 1847-2 Ağustos 1922) İskoçya asıllı ABD’li bilimadamı, mucit ve sanayici. Telefonu icat eden kişi olarak tanınır. Telefonun patentini 7 Mart 1876’da aldı. İlk telefon şirketi dan Bell Telefon Şirketi’ni 1877’de kurdu. Bell Telefon Şirketi bugün ABD’nin en büyük şirketlerinden biridir. En değerli patenlerden biri olan telefonun patentini Bell, 7 Mart 1876’da, 29 yaş gününden dört gün sonra aldı.

İLK CEP TELEFONU

İlk Cep Telefonu

1973 yılında ilk cep telefonunun mucidi olan Martin Cooper GSM teknolojisinin önünü açmıştır.ilk cep telefonu görüşmesi Finlandiya’da gerçekleşti­rildi. 1992’de ise ilk sms gönderilmiştir.10 Mart 1876’da Graham Bell telefonu icad ederek bugünlerin geleceğini işare etmiş oldu. 3 Nisan 1973 tarihinde icat ettiği cep telefonu ile ilk görüşmeyi yapmıştır. Tabiki yapmış olduğu bu telefon bir tuğla gibi, 850 gr. ağırlığında, 25 cm yüksekliğinde, 8 cm derinliğinde ve 4 cm genişliğindeydi.

İLK HELİKOPTER

İlk Helikopter Uçuş Denemesi

Helikopter, dikey kalkış yapabilen döner kanatlı bir hava aracıdır. İsmin kökünü “heliko pteron” yani hareketli kanatlar anlamından gelir. 1907 yılında Fransız Paul Cornu ilk motorlu helikopteri uçurdu.

İLK KAĞIT

İlk Kağıt

M.Ö. 3500 yıllarında Mısırlılar, papirüs kamışlarından bir tür kağıt elde etmeyi başardılar. Kamışların içindeki yumuşak tabaka ince şeritler halinde kesiliyor, birbirinin üstüne çaprazlama olarak yerleştiriliyordu. Daha sonra bunlar çiğnenerek düz bir tabaka haline getiriliyordu. M.Ö. XIII. yüzyılda, deriden yapılan parşömenler de ilk kez Mısır’da kullanıldı. Parşömen elde etmek için, hayvanın derisi, kireç içerisinde güzelce temizlendikten sonra, tahta bir çerçeve içinde iyice gerilerek kurutuluyordu. Daha sonra da, yazı yazmaya elverişli düz bir zemin elde edinceye kadar bıçakla kazını­yordu.

Parşömen Kağıt

Parşömenin ömrü, papirüse göre daha uzundu ama, fazla miktarda üretimi hayli zordu. Daha sonra yavaş yavaş Avrupa’ya yayıldı ve 1500 yılına kadar, özellikle dinsel yazılar için kullanıldı. Kağıt, M.Ö. II. yüzyılda Çin’de yapıldı, M.S. VII. yüzyıla kadar Çinliler, kağıt yapımında kullandıkları formülü büyük bir gizlilik içinde sakladılar. Ancak bu formül önce Japonların sonrada Arapların eline geçti.

İLK YAZI

İlk Yazı

İlk yazıyı M.Ö. 3200 yıllarında Sümerler tarafından bulundu. İlk yazıları şekiller üzerine kuruldu yani her varlık ve olay için bir şekil kullandılar. Çivi yazısı işaretleri geçmişteki bir resim yazısına dayanır. Bir kavramı ifade eden işaretlere “ideogram” adı verilir. Tarihte ilk yazılı hukuk kuralları Sümerler tarafından oluşturulmuştur. Bu Özellikleri ile Sümerlere dünyadaki ilk hukuk devleti denebilir. İlk yazılı kanunlar “fidye ve bedel” sistemine dayanır.